https://www.yazi-yorum.net/wp-content/uploads/2020/06/hakkimizda.jpg

İsa Balcı’nın Ahmet Reload’unda biri gitmiş, evdeki konuşması kalmış. Anlatıcı bir şey almak için sokağa çıkıyor, bir tanıdığa rastlıyor, eve dönüp çay koyuyor. Arada, olmayan birine söyleyeceklerini düşünüyor. Bazen onun vereceği cevabı da buluyor. Konuşma böylece sürüp gidiyor ama iki kişinin yaşadığı o evde artık tek kişinin eli dolaşıyor. Yorganı kılıfına geçirmek de mesele, soğuyan çayı fark etmek de.

Kitabın başındaki “merhaba” beklentisi epey tanıdık bir yerden yakalıyor insanı. Kapı açılacak, biri yüzüne bakacak, üstündeki gömleği fark edecek. O kadarcık. Anlatıcıysa gerçekleşmeyen bu karşılaşmayı zihninde uzattıkça uzatıyor. Söylenmeyen bir sözden akşam kuruyor kendine. Sonra başka bir öyküde, aşağıya inip giderken arkasından bakılmasını bekliyor. Cüzdanının düşeceğini görse seslenirdi belki sevgilisi. Bir bahaneyle yeniden yukarı çıkardı. Seslenilmiyor. Eve gidiyor. Balcı’nın ayrılığı en iyi duyurduğu yerler bunlar; insanın kendine bir dönüş yolu hazırlayıp o yoldan çağrılmayı beklediği anlar.

Yüz kısa öykü var kitapta. Yine de her sayfada başka bir hikâyeye başlamıyoruz. Önceki sayfadan kalan bir eşya, bir söz, bir hareket yeniden çıkıyor karşımıza. Kapının arkasında bırakılan anahtar, kareli gömlek, satılan bisiklet, devrilen kül tablası… İlk gördüğümüzde pek üstünde durmadığımız bir ayrıntıya sonradan dönüp bakıyoruz. Ayrılık da baştan sona anlatılıp kaldırılmıyor ortadan. Anlatıcının aklı ne zaman oraya gitse başka bir parçasını öğreniyoruz. Kendi hatırlamalarımıza benziyor biraz. Bir olayı bütün gün düşünmeyiz de ayakkabımızı çıkarırken birden gelir.

Bu dolaşan zihnin tuhaf bir işleyişi var. Dübel almayı unutuyor, bitkilere isim buluyor, çamaşır makinesinin başından ayrılamıyor. Azıdişini beyniyle konuşturuyor. Bir düşünceye ciddi ciddi kapıldığı sırada kendisi de sıkılıp başka yere geçebiliyor. Öykülerin cümleleri bu yüzden kimi zaman telaşlı, kimi zaman da oturduğu yerden kalkmaya üşenen biri gibi. Anlatıcının neyi söyleyeceğini her zaman kestiremiyoruz. Bir yerden sonra onu dinlemeyi sürdüren şey de bu oluyor.

Üstelik sevimli görünmek için pek uğraşmıyor bu adam. Huysuzluğu, tembelliği, insanları hemen yargılayışı ortada. Kendisini de rahat bırakmıyor gerçi. “Böcek İlaçlama”da, yirmi dört saat açık olduğunu söyleyen şirketi gecenin bir yarısı aramak için alarm kurması mesela. İlanın sözünü sınayacak. Telefona cevap verilmeyince yüzünü buruşturup yeniden uyuyor. Dünyayla uğraşma biçiminde böyle çocukça bir inat var. Gülüyorsunuz. Aynı adam biraz sonra öyle bir şey hatırlıyor ki gülümseme yüzünüzde yarım kalıyor.

Ahmet ağabeyin hastalığı ve ölümü, kısa haberler halinde giriyor bu gündelik dağınıklığın içine. Önce hastaneye yatırıldığını duyuyoruz. Sonra ameliyat olacağını. Ölümünün ardından oğlunu kapıda görüyoruz; elinde anahtar, başı önde. “Ne Yapacaktım?”ın o sahnesi kitabın en iyi yerlerinden biri. Anlatıcı çocuğa bakarken annesinin ölümünden sonra kendisine verilen ev anahtarını hatırlıyor. Bir anahtarı taşımakla evin sorumluluğunu taşımak aynı ana sığıyor. Eve geldiğinde yapacağı şeyi unutmuş olması da sahnenin ardından uzun süre akılda kalıyor. Zihin orada, o kapının önünde oyalanmış.

Dışarıdaki hayat da anlatıcının dalgınlığından payını alıyor. Otobüs yolcuları, pazarcılar, apartmandakiler, işsizler, çocuklar… Kitap okumak için binilen otobüste kitabın bir türlü okunamaması boşuna değil. Herkes konuşuyor, bir şey oluyor, göz ister istemez sayfadan kalkıyor. “Süpürge”de komşulardan ödünç alınan makinelerin içinden çıkanlarla bir apartmanın hayatı kuruluyor. Kimsenin kendisi hakkında anlatmayı seçmeyeceği şeyler bunlar. Atılmış, düşürülmüş, gözden kaçmış şeyler. Balcı’nın merakı da oralarda canlanıyor.

Bu kalabalığın içinden şiddet haberleri geçiyor. Bazen bir cümleyle, bazen bütün sayfayı kaplayarak. “10 Ekim”deki ev baskınında anlatının sesi sertleşiyor; başka öykülerde oradan oraya sıçrayan dikkat, burada evin içinde yapılanları izlemek zorunda kalıyor. Komşunun kapısının ardında olup bitenler, anlatıcının odasına kadar geliyor. Çaydanlık, yatak, kitaplık; az önce gündelik hayatın içinde gördüğümüz eşyaları bu kez aşağılamanın ve tahribatın ortasında buluyoruz. Evin korunaklılığına da pek güven kalmıyor.

Son öyküde elektrikler kesiliyor, mum aranıyor. Çekmeceler, kutular, dolaplar. Bulunamıyor. Kitap boyunca evin içinde dolaşmış, neredeyse eşyaların yerini öğrenmişiz; biz de anlatıcıyla birlikte nerede olabileceğini düşünüyoruz. Sonra kitap bitiyor. Adam o evde kalıyor. Biraz önce aklından geçen onca şeye rağmen, şimdi ona gereken yalnızca bir mum.